Waftigaan ayaa barqadii maanta ka ambabaxen magaaladda Muqdisho waxana hor kacayey xog-hayaha guud ee urur-goboleedka IGAD Maxbuub Macallin,xiligii ay ka dageen garoonka diyaaradaha ee magaalada Kismaayo ayaa waxaa halka kusoo dhaweyey xubno ay ka mid ahaayen  madaxweynaha cusub ee maamulka Jubbaland Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) iyo ku xigeenkiisa, Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil Fartaag iyo Ergadii soo dhistey maamulka Jubbaland.

Kulan saacad qatey ayaa waxaa garoonka diyaaradaha ee magaalada Kismaayo ku dhex marey masuuliyinta maamulka Jubba-land sida Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe) iyo ku xigeenkiisa, Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil Fartaag.

Illaa iyo xiligaan lama shaacin arrimaha ay isla soo qaden waftiga ka socdey urur-goboleedka IGAD iyo masuuliyinta maamulka Jubba-land.

Wafdiga ayaa lasheegey  inay booqdaan xarunta jaamacadda Kismaayo iyagoo halkaas kula kulmi doona ergooyinka soo dhistey maamulka Jubbaland,waxan ay qiimeyn  ku sameyn doonan  sida ay u dhacday doorashada dhawaan ka dhacdey Kismaayo taaso lugu magacaabey madaxweynaha Jubbaland.

Waftiga ayaa lugu wadaa inta ay ku suganyihiin magaaladda Kismaayo inay galinka danbe ee maantey kulamo la qaatan maamulka Jubbaland iyo guddiga xaqiiqo raadinta ah ee dowladda federaalka Soomaaliya ay u dirtay Kismaayo kulankan oo ka dhici doona garoonka diyaaradaha ee Kismaayo.

Duqa magaalada Galkacyo Bile Bashiir Caynab, oo saxaafadda la hadlay, ayaa sheegay in noocyada qalabka xafiiska ee lagu wareejiyey ay ka mid yihiin Computero, qalabka wax lagu daabaco, Miisaas, karuus iyo qalab kale oo loogu talagalay horumarinta waxqabadka xafiisyada maamulka magaalada Galkacyo.

Bile Bashiir Caynab, waxay uu ILO ururka caalamiga ah ee Shaqaalaha uga mahad-celiyey deeqda ay siiyeen maamulkiisa, wuxuuna ballan qaaday in wax loogu qaban doono dadweynaha magaalada oo si weyn ugu baahan in xafiisyada deegaanada ay si weyn u shaqeeyaan.

Duqa Magaaalada Gaalkacyo, ayaa ugu baaqay hay’adaha kale ee caalamiga ah in ay ka qayb qaataan qorshaha lagu hormarinayo maamulada deeganada ee Galmudug.

Bile Bashiir Caynab, waxa uu sidoo kale ka codsaday qurba joogta Galmudug in ay kaalin mug  leh ka qaateen awood siinta maamulada deegaanada Galmudug

Ururka caalamiga ah ee shaqaalaha ee I.L.O, ayaa waxaa uu Gaalkacyo kawadaa hawlo samafal ah oo uu kamid yahay dhismaha suuq loogu talagalay ganacsatada yar-yar ee bannaannada ku ganacsada.

Afhayeenka maamulka gobolka Shabeelaha Dhexe Daa’uud Xaaji, oo la hadlay warbaahinta, ayaa sheegay in guddiga uu isla gartay in lala kaashado shacabka sidii looga hortagi lahaa dhibaatooyinka ay abaaurayaan kooxaha amni darada wada.

Afhayeenka, waxa uu sheegay in maamulka uu go’aansaday in tallaabo cad laga qaado kooxaha isbaarooyinka dhiganaya wadooyinka gobolka iyo.

Daa’uud Xaaji, waxa uu sheegay in xubnaha guddiga ammaanka ay si weyn u soo dhoweeyeen wada shaqeynta ay  shacabka u muujiyeen ciidanka amniga.

Dhowaan ayaa ciidamada dowladda iyo kuwo AMISOM eek u sugan Jowhar ay fashiliyeen labad qarax kadib markii ay shacabka arkeeen waxyaabahaas qarxa kuna soo wargaliyeen ciidamada ammanka.

Korneel Xasan Xaaji Max’ed oo ka mid ah Guddigaasi Labada Gole ee Dowladda Ka kooban ee Gaaray Kismaayo oo La hadlayay warbaahinta  Magaalada Muqdisho ayaa sheegay in ay kala hadleen arrimo dhowr ah dhinacyadii ay La kulmeen oo ku aadan sidii Loo dhameyn Lahaa Khilaafka islamarkaana kulamadaasi Meel wacan ay u Marayaan sida uu hadalka u dhigay.

Korneelka oo ka mid ah Xubnaha sida weyn Looga Yaqaanno Jubbooyinka Kuna Sugan Kismaayo ayaa waxa uu sidoo Kale saxaafadda sheegay in Xaaladda Kismaayo ay tahay Mid degan hase ahaatee marwelibo la filan Karo dagaal oo ka dhex dillaaca dhinacyada ku Loolamaya Siyaasadda Gobollada Jubbooyinka.

Guddigaan ay Xukuumadda u Xil saartay Muranka ka taagan Jubbooyinka waxaa Hoggaaminaya Wasiir Ku Xigeenka arrimaha Gudaha iyo Amniga Qaranka kaasi oo ay wehliyaan Xildhibaanno iyo Siyaasiyiin ka soo Jeedo Gobollada Jubbooyinka waxaana ay isku dayayaan in ay dhameeyaan Muranka ka taagan Maamul U sameynta Gobollada Jubbooyinka.

C/qaadir Axmed Diiriye oo ka mid ah jaaliyadda Soomaaliyeed ee dalka Sweden ayaa Sidoo kale waxa uu sheegay in haatan wax Macno ah aysan soo Kordhineynin  Mooshin Laga Geeyo Ra’isal Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya isagoo Xusay in arrinataasi aan Laga faa’idi doonin wax aan Ka ahayn Khilaaf.

Isagoo Hadalkiisa sii wata C/qaadir Axmed Diiriye ayaa waxa uu sheegay in Loo baahanyahay in Baarlamaanku uu horay u dhaqaaqo ee aanu u dhaqmin sidii Baarlamaanadii KMG ahaa.

Hadalka Jaaliyadda Soomaaliyeed ee dalka Sweden ayaa ku soo Beegmaya Xilli maal mahaan dambe ay Mudanayaal ka tirsan Baarlamaanka wadeen Mooshin ka dhan ah Ra’isal Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya.

Amina Faarax Cali  ayaa lagu Xukumay 20 Sano oo Xarig ah halka Xaawo Maxamed Xasan ay Maxkamadu Ku xukuntay 10 Sano Oo Xarig ah.

haweeynkaasi ayaa lagu soo eedeeyay in ay xiriir la lahaayeen Kooxda Al-shabaab,islamarkaana lacag dhan $8,600 (Sideed Kun Iyo Lix Boqol oo Daalar ) ay u direen Kooxda Alshabaab intii u dhaxeeysay 200 ilaa 2009.

Maxkamadda ayaa labadaasi Haween Waxa ay soo hordhigtay Dukumintiyo cadeyn ah oo lagu sheegay inay dhaqaale farabadan ugu yabooheen Xarakada Al-shabaab .

Haweenkaasi ayaa sidoo kale lagu eedeeyay in ay abaabul xoogan ka wadeen Gudaha Mareykanka,kaaso FPI-da Mareekanka ay ku sheegeen dhalinyarada Soomaalida ah in loogu dirayay Soomaaliya si ay ugu barbar dagaalamaan Xarakada Al-shabaab.

Maxkamadda ayaa Ceydaruus Cabbdulle Cali waxa ay ku riday Xukun labo sano ah oo Xarig ah kadib markii lagu soo oogay dacwad ah inuu doonayay in safar uu ku tago Soomaaliya si uu uga soo bar bar dagaalamo Xarakada Al-Shabaab.

 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta si rasmi ah uga gudoomay waraaqihiisa aqoonsiga safiirnimo danjiraha dalka Koonfur Kuuriya u fadhin doona dalka Soomaaliya Kim Chan Woo.

Wasiir ku xigeenka wasaaradda arimaha dibadda iyo iskaashiga caalamiga ee xukuumada Soomaaliya Jamaal Maxamed Barrow oo shir Jaraa’id ku qabtay xarunta madaxtooyada qaranka ee Villa-Soomaaliya ayaa sheegay in safiirka dalka koonfur Kuuriya Kim Chan Woo uu si rasmi ah madaxweynuhu uga gudoomay waraaqihiisa safiirnimo,wuxuuna tilmaamay in safaaradii dalkaas ee ku tiillay Muqdisho dib loo furayo kadib 22 sano.

Jamaal Maxamed Barrow ayaa tilmaamay in furitaanka Safaarada dalka Koonfur Kuuriya ay faa’iido badan ugu jirto Soomaaliya,wuxuuna daboolka ka qaaday in furitaanka Safaarada ay daba socdaan Mashaariicdii dalka Koonfur Kuuriya uu ka fulin jiray gudaha Soomaaliya oo ay u badnaayeen gacan ku haynta iyo tababarka farsamada gacanta iyo mashaariic kale oo ku aaddan beeraha dalka.

Safiirka cusub ee dalka Koonfur Kuuriya u qaabilsan dalka Soomaaliya Kim Chan  Woo  oo isne goobta ka hadlay ayaa sheegay in ujeedka uu Muqdisho u yimi uu yahay sidii loo adkeyn lahaa xiriirka dalkiisa kala dhexeeya Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Mr Woo ayaa sheegay in dalkiisu uu soo maray dagaalo sokeeyo sida Soomaaliya sanadihii 1950 ilaa 1953,wuxuuna tilmaamay iney jiraan qibrado badan oo ay Soomaaliya u faa’iideyn doonaan kuwaas oo ku saabsan habkii ay uga gudbeen colaadihii sokeeye,safiirka ayaa sheegay in dalkiisu uu ka qayb qaadan doono dib u dhiska Soomaaliyada cusub.

Dalalka Shisheeye ee safaaradahooda dib uga furanaya magaalada Muqdisho ee caasimada Soomaaliya ayaa soo badanaya waxaana arinkaasi loo aaneynayaa daganaanshaha iyo xasiloonida oo kusoolaabanaya dalka Soomaaliya iyo dowlada Soomaaliya oo muujisay dadaal fara badan oo ku aaddan iney hagaajiso xiriirka dibadda ee ay la leedahay wadamada caalamka oo meesha ka maqnaa tan iyo wixii ka danbeeyey burburkii dowladii dhexe ee dalka.

C/kariin Xuseen Guuleed ayaa sheegay in dowladu ay 4 bilood ka hor ka digtay ineysan dhicin arimaha nuucan ah,”waxaan ku talinay in maamul u samaynta gobolada Jubooyinka iyo Gedo lagu saleeyo dastuurka,aragtida dowlada, iyo dib u heshiisiin dhab ah oo la dhex-dhigo bulshada ku wada dhaqan deegaanadaas” ayuu yiri wasiirka arimaha gudaha iyo amniga qaranka C/kariin Xuseen Guuleed

Wasiirka arimaha gudaha xukuumada Soomaaliya ayaa daboolka ka qaaday in dhibaatada ka dhacda magaalada Kismaayo ay masuuliyadeeda qaadi doonaan maamulka kumeelgaarka ah ee ka arimiya magaalada Kismaayo oo sida uu tilmaamay iska dhega tiray baaqyo dhowr ah oo dowladu ay u dirtay si aysan u dhicin arinta maanta Kismaayo ka taagan.

“Waxbadn ayaan la talinay,waline waxaan u taaganahay inaan la talino oo hadaba waxaa Kismaayo ku sugan gudi u xilsaaran xalinta arimaha murugsan ee Jubooyinka” ayuu hadalkiisa kusii daray wasiirka arimaha gudaha iyo amniga qaranka xukuumada Soomaaliya.

Wasiirka ayaa sheegay in dowladu ay rajo wanaagsan ka qabto xalinta arinta Jubooyinka,wuxuuna tilmaamay iney ku guuleysteen in wadamada gobolka ay isku aragti ka noqdaan arimaha maamul u samaynta Jubooyinka,wuxuuna shaaca ka qaaday in sida kaliya ee lagu heli karo maamul ay isku waafaqsan yihiin bulshada goboladaas in loo dhega nuglaado siyaasada iyo talooyinka dowlada federaalka Soomaaliya.

Siyaasiyiinta , Waxgaradka iyo Xildhibaanada ka soo Jeeda Gobollada Jubbooyinka ayaa si cad uga soo horjeestay Magacaabista Axmed Max’ed Islaam ( Axmed Madoobe ) ee isagu qeyb ka mid ah Magaalada Kismaayo kulan ka dhacay Shalay Loogu doortay Madaxweynaha Jubbaland.

Xildhibaanada iyo Siyaasiyiintaan ka soo Jeeda Gobollada Jubbooyinka ayaa sheegay in Axmed Madoobe Doorashadiisa aysan u dhameen dadka ka soo Jeeda Jubbooyinka si cadna ay uga soo hor jeedaan islamarkaana wax doorasho ah aysan ka dhicin Magaalada Kismaayo ee Gobolka Jubada Hoose.

Xildhibaan Sooyaan Cabdi Warsame oo Shabelle Wareysi siiyay ayaa sheegay in dowladda Soomaaliya ay Tallaabo ka qaadeyso dadka ku dhaqaaqay fal aaney u dhameen dadka ka soo jeeda Gobollada Jubbooyinka doonayana in dadka dega Gobolladaasi ay Marin habaabiyaan sida uu hadalka u dhigay.

Sidoo Kale arrinta Jubbooyinka ka taagan waxaa ka hadlay C/qaadir Xaaji Max’ed Suldaan Luga Dheere oo ka mid ah siyaasiyiinta ka soo jeeda  Gobollada Jubbooyinka Guddoomiyaha Xiriirka Gobollada Jubbooyinka kaasi oo sheegay in loo baahanyahay in dadka dega Jubbooyinka dega ay tashtaan waxaana Meesha uu ka saaray in ay Jirto wax doorasho ah oo Lagu doortay Axmed Madoobe isagoo Carabka ku dhuftay in Axmed Madoobe uusan wax xil ah ka qaban doonin  Gobollada Jubbooyinka.

Suldaan Luga dheere oo hadalkiisa sii wata ayaa waxa uu intaasi kudaray in dowladda Soomaaliya Looga Baahanyahay Go’aanka kama dambeysta ah ee dadka dega Gobollada Jubbooyinka sidii Loo bad baadin lahaa Naftooda io Maalkooda sida uu hadalka u yiri.

Waxay ahaata Jubbooyinka ayaa waxaa Ka taagan Murankii ugu Xooganaa iyadoona haatan Magaalada Kismaayo ay ku wada suganyihiin illaa Labo Madaxweyne oo Loo kala Magacaabay Madaxweynaha Jubbaland.

Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya Prof: Xasan Sheekh Max’ud ayaa sheegay in ay Ka Go’antahay Xoojinta Ciidamada qalabka sida si ay tayo iyo wax ku ool u yeeshaan Ciidanka Xoogga dalka.

Sidoo Kale Madaxweynaha dalka Soomaaliya Xasan Sheekh Max’ud ayaa Guul ku tilmaamay Taba barka Ciidan ee ay Midowga Yurub siinayaan Ciidamada dowladda Soomaaliya ee loo soo raray Gudaha dalka Soomaaliya islamarkaana ay La shaqeynayaan.

Hadalka Madaxweynaha ayaa Ku soo Beegmaya Xilli shalay Magaalada Muqdishi si Rasmi ah looga hir Galiyay Taba barrada Midowga Yurub ay siiyaan Ciidamada dowladda Soomaaliya oo Markii hore lagu sin jiray dalka dibaddiisa Gaar ahaan dalka Uganda.

Madaxweynaha Puntland Cabdiraxmaan Sheekh Maxamed Maxamuud Faroole ayaa doorashada madaxtinnimo ee shalay ka dhacday Kismaayo ku tilmaamay guul u soo hoyatay shacabka deegaannada Jubbaland, isagoo xusay inay guul u arkaan in saaxada dowlad goboleedyada ay ku soo biirto Jubbaland.

Faroole ayaa u jeediyay urur goboleedka IGAD iyo beesha caalamka inay aqoonsadaan maamulka cusub ee Jubbaland, sidoo kalena gacan ka siiyaan Soomaaliya sidii maamul federaal ah looga hirgelin lahaa dalka.

Dowladda dhexe ee Soomaaliya ayuu Faroole ugu baaqay inay taageerto doorashada iyo dhismaha maamulka Jubbaland.

Raysul wasaarihii hore ee dowladdii ku-meel-gaarka aheyd, Cabdiweli Maxamed Cali Gaas ayaa isna u hambalyeeyay madaxweynaha cusub ee Jubbaland, Axmed Madoobe, wuxuuna dowladda dhexe ee Soomaaliya u jeediyay inay taageerto maamulka cusub ee gobolladaas laga yagleelay.

Afhayeenka Puntland Mudane Libaax-Joore ayaa intaa ku daray in labda Madaxweyne ay ka Wada hadleen sidi iskaashi iyo wax wadaqabsi u dhax Mari lahaa shacbiga iyo Xukuumadaha labda maamul goboleed, iyo sidi ay si wedajir ah gacan ugu siin lahaayeen dawlada federalka ah ee soomaliyeed sidii ay ugu guuleysan laheyd nabdeynta,dibu heshiisinta iyo dibu dhiska guud ee shacbiga soomaliyeed meel kasta uu joogtaa.

M/weyne Faroole ayaa u rajeyey M/weyneha cusub ee Jubbalada Mudane Ahmed Madoobe in ilaah u fududeeyo xilkaas culus ee loo igmaday.

Sidoo kale afhayeenka dawalad Puntland Mudane Libaax-Joore ayaa sheegay in xukuumada Puntland ay War rasmi ah ka soo saari doonto waqtigan dhow horumarka ka soo kordhay shirkii maamul u sameynta ee Jubbaland.

Sida ay sheegeen Illo lagu kalsoonyahay oo ku sugan Kismaayo waxaa maanta la guda galay Doorashada Madaxwaynaha Maamulka Jubbaland waxaana goordhow ku guulaystay sida la sheegay Hogaamiyaha Raaskambooni Axmed Madoobe.

Dhowrkii billood ee ugu dambeeyay ayaa waxaa magaalada Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada hoose ka socday shirweyne loogu maamul laagu sameysanyo gobollada Jubbooyinka iyo Gedo.

Musharraxiinta u loollamaya xilka madaxweynaha maamulka Jubbaland ayaa iyagu horey shaaca uga qaaday in ay jagdaasi u tartami doonaan, walow aan si rasmi ah loo ogeyn cidda hadda loollankaasi ku jirta iyo kuwo ka haray.

Labo maalin ka hor ayay aheyd markii la xareeyay ergada soo dooran lahayd golaha barlaamaanka iyo madaxweynaha maamulka Jubbaland.

Dhowrkii billood ee ugu dambeeyay ayaa waxaa magaalada Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada hoose ka socday shirweyne loogu maamul laagu sameysanyo gobollada Jubbooyinka iyo Gedo.

Banaan baxani oo ahaa Mid aad U Ballaaran Islamarkaana ay Ka qeyb Galeen Boqolaal Jaaliyadda Soomaaliyeed ee Waddanka Canada Ku Nool ah ayaa La sheegay In ay Uga soo Horjeedeen Mooshinka Ka dhanka Ra’isal Wasaare Saacid Kaasi oo ay Qorsheenayaan Xildhibaanno Ka tirsan Baarlamaanka Soomaaliya waxaana dadkaasi ay dalbanayeen in La Joojiyo Mooshinkaasi si Xukuumadda ay u sii waddo Horumarrada La taaban Karo ee ay Ka soo Hoysay Gudaha dalka iyo dibaddiisa intaba.

Mid Ka mid ah jaaliyadda Soomaaliyeed ee Ku Nool Magaalada Toronto ee Waddanka Canada islamarkaana Ka qeyb Galay Dibad Baxaasi ayaa saxaafadda  uga Warbixiyay Isu soo Baxooda isagoo Carabka ku dhuftay in ay Ku dhawaaqayeen Erayo Ka dhan ah Baarlamaanka Soomaaliya islamarkaana ay si wey Uga soo Horjeedaan Mooshinka Ka dhanka ah Ra’isal Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya.

Abuukar Max’ed Cali oo Isna Ka mid ah Jaaliyadda Soomaaliyeed ee Ku Nool dalka Ingiriiska ayaa Isna waxa uu warbaahinta  u sheegay in ay iyana Si weyn uga  soo Horjeedaan Mooshinka Ka dhanka ah Ra’isal Wasaare Saacid iyo Xukuumaddiisa Isagoo Tilmaamay in Ra’isal Wasaaraha uu wax badan Ka qabtay Mudada Yareed ee uu Xilka hayay sida daraadeed aan Lagu Fududaan Mooshinkani.

Sikastaba ha ahaatee Maal mihii Dambe ayaa Waxaa Soo Ifbaxayay In Qaar ka mid ah Xildhibaanada Baarlamaanka Soomaaliya ay Diyaarinayaan Mooshin Lagu doonayo in Xilka Looga qaado Ra’isal Wasaaraha Xukuumadda Soomaaliya kaasi oo ay ka soo Horjeesteen inta badan qeybaha Bulshada ee Ku Kala Firirsan dalka iyo dibaddiisa.

Gudiga ayaa sidoo kale si hufan ugu gudbin doonaa madaxda dhaqanka iyo kuwa gobolka Jubbada Hoose siyaasadda iyo talada dowladda Federaalka ah ee Soomaaliyeed ee ku wajahan dhismaha dowlad gobolleedyada Federaalka ah, guddigan ayaa lagu wadaa inay dhawaan u amba-baxaan magaalada Kismaayo.

Gudiga ayaa waxaa gudoomiye u ah wasiir ku-xigeenka Wasaarada Arrimaha Gudaha Mudane Cabdi-guhaad Jaamac Axmed Maxamed (Oday), waxaana ay kala yihiin xubnaha kale ee guddigu:-

1. Xildhibaan, Cabdi weli Sh Ibraahin Muudey – Xubin
2. Xildhibaan, Xasan Macalin Maxamuud – Xubin
3. Xildhibaan, Maxamed Iidle Geeddi (Xerow) – Xubin
4. Xildhibaan, Cabdikaafi Macallin Xasan – Xubin
5. Xildhibaan, Maxamed Maxamud Guure – Xubin
6. Xildhibaan, Cabdiraxmaan Xoosh Jibriil – Xubin
7. Xildhibaan, Cabdullaahi Yuusuf Xasan (Alankey) – Xubin
8. Xildhibaan, Maxamed Axmed Kulan – Xubin
9. Xildhibaan, Samaan Maxamed Sheekh – Xubin
10. Xildhibaan, Cabdi-waaxid Cabdullaahi Jaamac – Xubin
11. Xildhibaan, Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil – Xubin
12. Xildhibaan, Maxamed Maxamuud Ibraahin – Xubin
13. Xildhibaan, Cabdiqaadir Maxamed Aadan – Xubin
14. Xildhibaan, Luuley Cabdi Aadan -Xubin
15. Mudane Aaden Ibraahim Aw Xirsi – Xiriiriye …………
16. DHAMAAD

Xafiiska Warfaafinta Ra’isulwasaaraha Soomaaliya

“Waxaan hambalyo u dirayaa dhamaan dhalinta Soomaaliyeed meel kasta oo ay joogaan, anigoo ugu hambal-yaynaya munaasabada 15 Meey, ee maalinta dhalinta Soomaaliyeed,” ayuu yiri ra’iisal Wasaaruhu.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa xusay inay manta tahay maalin taariikhi ah oo ka turjumaysa doorka dhalinta Soomaaliyeed ku lahaayeen masiirka dalkooda. Waxaana uu sheegay inuu dareen sanyahay xaalada adag ee dhalinta Soomaaliyeed ku sugan yihiin.

“Xaalada colaadeed ee dalka ka jirtay sadex jiil ayay mustabal seejisay, arrintasina waa dhibaato weyn na wada gaartay. Waxay seegeen fursadii wax-barasho, waxay waayeen fursadii shaqo, waxayna ka niyad jabeen bulshadoodii iyo dalkoodii labadaba,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaaruhu.

Waxaa uu cadeeyay go’aanka dawladda ee ku wajahan wax-ka qabashada arrimaha dhalinyarada iyo siday da’yartu uga qeyb gali lahaayeen nabadaynta iyo horumarka dalka. Asagoo xiganaya warbixinta Horumarka Aadanaha ee Soomaaliya 2012 ee ay soo saartay hay’ada ee UNDP ayna ku daraasaysay xaalada dhalinta Soomaaliyeed, ayuu cadeeyay inay dawladdu wax ka badalayso xaalada adag ee dhalinta Soomaaliyeed.

“Caano daatay dabadoodaa la qabtaa” bay Soomaalidu ku maah-maahday. Soomaaliyada cusub ee aan doonayno dhalintu waxay u tahay laf-dhabar. Waxaan doonaynaa inaan badbaadino, wax-barno, una abuurno fursado shaqo oo anfaca si ay dalka iyo ummadaba u anfacaan,” ayuu yiri ra’iisal Wasaaruhu.

Ra’iisal Wasaaruhu ayaa sheegay inay dawladdu u dhago nugushahay dhalinta Soomaaliyeed. Asagoo dhanka kale kula dar-daarmay inay ku dadaalaan wax-barashada iyo kororsiga xirfadaha shaqo si ay diyaar ugu noqdaan shaqooyinka cusub ee dalka ka abuurmaya. Waxaana uu tilmaamay inay muhiim tahay in dhalintu garab istaagto dawladda ayna ka dheeraadaan wax-kasta oo wax u dhimi kara amniga iyo xasiloonida dalka.

Afar qof oo asalkoodu Soomaali yahay ayaa lagu xukumay xabsiyo kalal geddisan, gobolka Minnessota ee dalka Maraykanka, ka dib markii lagu helay inay gacan siiyeen al-Shabaab.

Dhalinyaradaasi oo magacyadooda lagu kala sheegay Cumar Cabdi Maxamed, Abdifitaax Yuusuf Ciise, Saalax Cusmaan Axmad, iyo Axmad Xusseen Maxamuud, waxa lagu xukumay xabsiyo u kala dhexeeya min saddex ilaa laba-iyo-toban sano.

Cumar Cabdi Osman oo lagu sheegay in uu ahaa hoggaamiyaha olole dad loogu qorayey al-Shabaab, dadkaasi oo laga soo dhex uririnayey jaaliyadaha Soomaalida ee Mararaykanka dhexdiisa, waxa isaga lagu xukumay 12 sano. Saddexda kale oo lagu helay inay qaadhaan lacageed u ururin jireen al-Shabaab iyo tikidhada lagu dhoofinayo dadka la rabo inay ka qayb galaan dagaallada Soomaaliya, waxa lagu xukmay min saddex sano.

Dhallinyaradani oo la sheegay inay xidhiidh la lahaayeen ururka al-Shabaab laga soo bilaabo sanadihii 2007dii, waxay ka mid yihiin ilaa labaatan qof oo la raadinayey, lana rumaysan yahay in qaarkood ay u socdaaleen Soomaaliya, qaar kalena laga yaabo inay ku dhinteen dagaallada uu dalkaasi ka wado ururka al-Shabaab. Waxa kale oo la sheegay in dhallinyaradani ay maxkamadda horteeda ka qirteen debiyadan, iyo in qaarkood ay tegeen Soomaaliya, kuna soo tababarteen xeryaha al-Shabaab.

Gobolka Minnessota waxa deggan jaalliyadaha ugu ballaadhan qawmiyadaha Soomaalida ee dalka Maraykanka

Wasiirka arrimaha dibadda ee Canada John Baird ayaa ku dhawaaqistan ka sameeyay kulan shalay uu magaalada Nairobi kula qaatay Augustine Mahiga, ergeyga gaarka ah ee Xog-hayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Soomaaliya.

Dowladda Canada waxay war qoraal ah ku sheegtay in David Angell, oo ah danjiraha Canada u fadhiya dalka Kenya sidoo kale loo magacaabi doono danjiraha Canada u qaabilsan Soomaaliya.

Xiriirka diblomaasi ee Canada ay la laheyd Soomaaliya ayaa go’ay 1990 kaddib markii dalka uu ka qarxay dagaalka sokeeye.

Wasiirka arrimaha dibadda Canada John Baird iyo Mahiga ayaa sidoo kale ka wada hadlay horumarka siyaasadda ee ka dhacay Soomaaliya sanadkii tegay iyo yagleelidda dowladda cusub oo ay ku tilmaameen in ay tahay “mid loo dhan yahay oo mas’uul ka ah masiirka ummadda Soomaaliyeed’.

Bayaanka ayaa lagu sheegay in Soomaaliya ay wajaheyso marxalado adag ayna u baahnaan doonto taageerada beesha caalamka.

Tallaabada dib u soo nooleynta xiriirka Canada ay la laheyd Soomaaliya ayaa imaanaysa wax ka yar hal bil markii dowladda Britain ay safaarad cusub ka furatay Muqdisho. Britan ayaa diblomaasiyiinteeda kala baxday Muqdisho muddo haatan laga joogo 22 sano.

Tallabadan ayaa sidoo kale ku soo beegmeysa hal toddobaad kaddib shirkii weynihii London lagu qabtay ee looga hadlayay mustaqbalka Soomaaliya, oo ay ka qeyb-galeen wakiillo ka kala socday 50 dal iyo ururro caalami ah.

Canada waxaa ku nool Soomaali tiradooda lagu qiyaaso 170 kun oo ka cararay colaadda iyo gaajada ka taagan dalkooda.

Ciidamada Dowladda oo ka soo kala dhaqaaqay Beled Xaawo iyo Garbahaarey, ayaa waxay isugu yimaadeen Deegaanka Tuulo Barwaaqo, waxayna taasi sababtay in Shabaabku ay halkaasi isaga baxaan.

Ciidamada Dowladda iyo Shabaab ayaa waxay maanta isku hayeen Deegaanka Tuulo Barwaaqo, halkaasoo ay ku soo qul qulaayeen gurmadyo kala taabacsan Ciidaamda Dowladda iyo Shabaab.

Xoogaga Shabaab ayaa waxay dareen ka muujiyeen ilaa kun askari oo ka tirsan Ciidamada Dowladda, kuwaa oo si baaxad weyn leh tiradooda looga dareemay inta u dhaxeyso Beled Xaawo iyo Garbahaarey.

Ciidamada Dowladda ayaa waxay doonayaan inay dagaalo kula wareegaan Degmooyinka Buurdhuubo iyo Baardheere, oo ah 2-da Degmo ee kaliya ee Al Shabaab ka joogto Gobolka Gedo.

Saraakiisha Dowladda Soomaaliya ee Gobolka Gedo ayaa waxay sheegeen inay ka go’an tahay, inay dhulka ku daraan Xoogaga Shabaab ee weli ka dagaalamaaya qeybo kamid ah Gobolka Gedo.

Kooxo hubeysan oo burcad ah ayaa gudaha u galay xarunta shirkadda Dahabshiil ee Muqdisho, iyadoo ay ku gadaaman yihiin ciidamada dowladda oo goobtaas soo gaaray markii ay kooxdan gudaha u galeen xarunta.

Mid ka mid ah ilaalada shirkadda ayay kooxaha hubeysan toogasho ku dileen, iyadoo iska-horimaad dhacayna lagu dilay qof rayid ah, iyadoo goobta oo dhan ay ka taagan tahay xiisad kacsanaan ah.

“Dableydu waxay ahaayeen tuugo doonayay inay dhacaan xarunta, markii ay galeen ayaa waxaa goobta soo gaaray ciidamada dowladda si ay kooxahaas uga hortagaan, welina waa la isku horfdhiyaa,” ayuu yiri ganacsade dukaan ku leh agagaarka xaurnta Dahabshiil oo warbaahinta la hadlay.

Ganacsadaha ayaa sheegay in ciidamada dowladda ay ku hareereysan yihiin goobta kooxaha hubeysanna ay gudaha ugu jiraan xarunta, iyadoo falkan uu noqonayo kii ugu horreeyay noociisa oo ka dhaca Muqdisho.

Warar ku dhowdhow Dahabshiil ayaa sheegaya in kooxaha hubeysan ee ku jira gudaha xarunta ay tiradoodu tahay laba qof, halka kuwo kale oo tirsanaa burcaddana ay goor hore baxsadeen, iyadoo aan la ogeyn cid ay ka tirsan yihiin kooxdan galay xarunta Dahabshiil.

Ciidamada dowladad ee goobta gaaray ayaa isku dayay inay gacanta ku dhigaan kooxaha burcadda ah ee ku harsan gudaha xarunta, iyadoo aan la sheegin wax lacago ah oo laga dhacay shirkadda.

Xarunta Dahabshiil ee Muqdisho oo ah midda ugu weyn Koonrfuta iyo bartamaha Soomaaliya ayaa bil ka hor waxaa illinka hore ee xarunteeda lala beegsaday qarax khasaare gaarsiiyay mid ka mid ah albaabbada ugu waaweyn xarunta.

Wixii warar ah ee arrintan kasoo kordha waxaad kula socon doontaa wararkeenna dambe haddii Alle ogolaado.

Afhayenka Ururka AL-shabaab Cali Maxamuud Raage Cali Dheere oo La Hadlay warbaahinta u Adeegto Ururka AL-Shabaab ayaa sheegay Xirnaashaha Wadooyinka Magaalada Muqdisho aaney wax saameyn ah ku yeelaneynin Howlgalo Uu Sheegay ineey Shabaab ka wadaan Muqdisho.

Ciidamada Al-Shabaab Muqdisho Meeshii ay Doonaan ayeey Howlgalo Ka sameyn Karaa ayuu yiri Cali dheere

Cali  Dheere ayaa hadalkiisa intaas  ku daray in Ciidamada Ururka Al-shaabaab aaan laga xiran wadooyinka Muqdisho ee Laga Xiray Shacabka Muqdisho waa sida uu hadalka  dhigaye

Hadalka cali Dheera ayaa ku Soo aadaya Xili Wada Ugu Mihiimsan Magaalada Muqisho ee Maka Almukarama ay Wali Xiran taha

 0 0 0 0 New

Kulanka intuu uu socday ayaa waxaa Saxaafadda Shir Jaraa’id u qabtay Wasiirka Warfaafinta Ciilmooge iyo Sarkaal ka socday Qaramada Midoobay waxaana ay sheegeen in kulankani uu yahay mid sii socon doona ilaa Galabta goor danbe.

Wasiirka ayaa intaa ku daray in dalka ay ka jirto dowlad federaal ah oo aan kumeelgaar ahayn taasoo awood u leh hanashada maamulka hawada Soomaaliya saidaas darteedne ay u xusul duubayaan sidii ay kula wareegi lahaayeen maamulka hawada dalka Soomaaliya oo ay gacanta ku haysay Kenya  22-kii sano ee dalku dowlad la’aanta ahaa.

Saraakiisha maamulka Kismaayo ayaa deg deg ku amray dhamaan mas’uuliyiinta shirkadahaan in la damiyo Isgaarsiinta kadib markii Kismaayo ay tageen wafdi Kenya ka socda.

Wafdigaan ayaa waxaa kamid ah saraakiil sare oo ka tirsan Nabad sugida wadanka Kenya, kuwaa oo madaxda maamulka Kismaayo kulamo la leh.

Amaanka waa mid aad loo adkeeyay waxaana yar dhaq dhaqaqa shacabka ku dhaqan magaalada Kismaayo, iyadoo xaaladdu aysan caadi ahayn.

Xildhibaan Bidhi oo ka xun waxa Burco ka socda ayaa yidhi “ Burco wax maamul la yidhaahdo oo talada gacanta ku hayaa ma jiro, way ka sii daraysaa Arrintu, cid bixisay amaraka keenay dhibaatada intaas leegna ma garanayno, hal qof baa dhibtay mid kalena waa dhaawac, hanta badana waa la bur buriyay oo tira koob ma hayno” ayuu yidhi

Xildhibaan Bidhi oo ka tirsan Golaha Deegaanka Burco oo faahfaahin ka bixinaya sababta keentay Rabshadaha Burco waxa uu ku bilabay “ Shan biloodbaan joognay waxaanu u cayinaya meel waxoogaa u jirta in ay Isku rogooyinku Ciida ka gurtaan, qaar baa cabasho ka muujiyay oo yidhi way nagu fogtahay. Anagoon go’aan danbe gaadhin baa qaar ku noqdeen halkii aanu ka joojinay”

Waxa uu xildhibaan Bidhi intaas raaciyay “Saaka dad baa u diiday iyagiina anagiibay noo soo ashkato tageen waanu xalinay arrintii. Ciidan RRU ah oo aanaan garanayn meel laga soo diray ayaa dadkii oo kala dareeray rasaas ku furay madaxay ka toogteen.” Ayuu yidhi

Dhacdadaas isaga ka hadlaya waxa uu yidhi “Guddidii nabadgelyada ayaa la isku yimi cid amarkaas bixisay waa la garan waayay, laakiin aarintaas xukuumadda ayaa ka danbaysay, waxaanu Madaxweynaha ka codsanaynaa in dib u eegis lagu sameeyo masuuliyiinta maamulka Gobolka”

Xildhibaan Bidhi oo ka war warsan arrintan cawaaqib xumada keentay ayaa yidhi “Ma garan karo in 18 may burco ka qabsoomayso waayo hadii aanay jirin cid damaanad qaadi karta Amaanka dadkan ma garan karo sabab loo qabto waayo waxa Burco ka socday mashaariic iyo hawlo badan oo maalintaas lagu weynaynayay” ayuu raaciyay

2 Maxamed xuseen geeldon

3 axmed maxamed siciid

4 faysal c/kariim xirsi shalmad

5 cabdi axmed cige

6 jaamac xuseen saalax

7 c/xaafid siciid bare

8 c/risaaq siciid ali xasan

9 yuusuf abdi xasan cadde

10 xuseen abdi xuseen

Dhamaan dhalinyaradasi  waxay dhanbaal hambalyo ah u dirayaan Meherka c/qani muuse c/laahi Iyo samsam xasan diiriye Oo 4/5/2013 Meherkoodu Ka Dhacay  Magaalada ceerigabo ee gobolka sanaag

Waxa Aan Leenahay Gacal Iyo Sokeeyaba Guurkiina Lagu Farax
Aamiin………………… Aamiin ………………..Aamiin ………………..

Banaan Baxyadani oo haatan Ka soconaya Gudaha Degmada Afgooye ayaa Shacabku waxa ay Guud ahaan xireen Waddooyinka Soo Gala degmadaasi waxaana Saaka Xiran Guud ahaan Goobaha Ganacsi ee Ku yaalla Degmadaasi.

Qaar Ka mid ah dadka Dibad Baxyadaasi Ka qeyb qaadanaya oo Shabelle la hadlay ayaa waxa ay sheegeen in ay Ka Cabanayaan Guud ahaan dhaca dadka Shacabka ah Loogu Geysto degmadaasi Afgooye ee Gobolka Shabeelaha Hoose.

Max’ed Xasan Muudeey oo Ka mid ah Waxgaradka Degmadaasi Afgooye ee Gobolka Shabeelaha Hoose kana qeyb qaadanaya Banaan Baxaasi ayaa Sheegay in ay sii wadayaan Dibad baxooda tan iyo inta xal laga Gaarayo dhibaatooyinka Shacabka ku dhaqani Degmadaasi ay Kala Kulmaan Ragga Ku Labisan dareeska Ciidamada dowladda Soomaaliya.

Max’ed Xasan Muudeey ayaa sheegay in Lacago Canshuur ah uu Maamulka Degmadaasi ku soo Rogay Shacabka halkaasi degan Kuwaasi oo uu shaaca ka qaaday in aan wax dan ah Loogu qaban Shacabka degmada Sidaa Daraadeed ay Cabasho Ka Muujinayaan dhibaatooyinkaas.

Degmada Afgooye oo Ka mid ah Degmooyinka Ku Caan baxay Wax soo saarka dalka ayaa dadka degani aaney Weli Helin Maamul ay Ku xasilaan oo Kalsooni ay u hayaan iyadoo aaney ahayn Cabashada ka soo yeereysa Shacabka Degmadaasi Markii ugu Horeysay ee dhowr Jeer oo Hore ay Gudbiyeen Cabashooyin Kala duwan inkastoo aaney Jirin Cid wax ka qabatay.

Haddaba Warsaxafadeedka ayaa u Qorna sidaan Hoose.

Dowladda Puntland ayaa si weyn uga digaysa soo cusboonaysiinta
isqabqabsiga siyaasadeed ee Hey’adaha Dowladda Federaalka Soomaaliya,
waxaana jira koox Xildhibaano ah oo wadda mooshin ka soo horjeeda Rai’sul
Wasaaraha Federaalka oo xilliga uu magacaaban yahay dhan yahay muddo
7-bilood ah, Dr. Cabdi Farax Shirdon (Saacid).

Iskudaygaan ayaa dhuminaya wakhti, dhaqaale, iyo dadaalkii wadajirka ahaa
ee Soomaalida iyo Beesha Caalamka ay geliyeen in la dhiso Hey’daha cusub
ee Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Xilligii Dowladdii Federaalka ee KMG ahayd waxaa hareereeyey isqabqabsi
siyaasadeed oo curyaamiyey awoodii Dowladdu ay ku fulin lahayd
waajibaadkeedii, ayna u gaarsiin lahayd adeegga bulshada muwaadiniinta
Soomaaliyeed.

Dowladda Puntland ayaa aaminsan in dano gaar ahaaneed oo ku wajahan
helida xafiis siyaaseed ay ka dambayso tallaabadan, waxayna Puntland ugu
baaqaysaa Hey’adaha Federaalka Soomaaliya inay ku mashquulaan
hirgelinta howlaha Qaran, sida maaraynta caqabadaha dhaqaale oo dalka
gudahiisa ka jira, xal u helida faragelintii lagu sameeyey Dastuurka
Federaalka, ka shaqaynta amniga, iyo taageeridda dhisida Maamullada

Madaxweyne Xasan Sheekh Iyo Wefdigiisa waxay deganaayeen hotelka Dorchester. / Isha Sawirka; The Sun Newspaper.

Wargeyska Afka dheer ee The Sun oo ka soo baxa magaalada London ayaa maanta qoray warbixin uu kaga hadlayo dhaqaalaha ku baxay wefdiga madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud mudada afarta maalmood ah ee ay magaalada London u joogaanka qeybgalka shirka arrimaha Soomaaliya ee London kaasoo ay martigelisay dawlada Ingiriiska.

Wariye CRAIG WOODHOUSE oo ka faalooda arrimaha siyaasadda oo warbixintan qoray ayaa soo bandhigay xiisaabaad kala duwan oo uu sheegay inay ku kala baxday; hotelka uu deganaa madaxweynaha iyo 14 ruux oo wefdigioisa iyo shaqaalihiisa isugu jira, diyaaradii uu soo raacay iyo baabuurta gaarka ah ee lagu gelbinayey mudada uu ku sugnaa magaalada London.

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ka helay  duulimaadyo [gaarka ah] nooca business-ka ah, baabuur wade gaar ah leh, iyo hotelka qaaliga ah ee Dorchester Hotel iyadoo kharashkaasina lagu bixinayo dhaqaalaha UK, ayaa lagu bilaabay qormada Wargeyska The Sun.

Wargeyska ayaa sii hadlay ayaa yiri, shan ka mid ah wasiiradiisa [madaxweyne Xasan] iyo 14 ruux oo shaqaalihiisa ayaa loo soo duuliyey Britain si ay uga qeybgalaan shirweyne isu keenay malaayiin doolar oo gargaar ah oo loo yaboohay wadanka ay dagaaladu googooyeen.

Raysul wasaaraha UK (bidix) iyo Madaxweyne Xasan Sheekh oo ku sii jeeda goobta shirka Talaadadii. / Isha Sawirka; The Sun Newspaper.

Raysul wasaare David Cameron ayaa ku biirey wadamada kale ee caalamka wuxuuna dherigii Soomaaliyawax loogu ururinayey ku taageeray lacag dhan £50million (konton milyan Ginniga Ingiriiska) kulankii ka dhacay aqalka Lancaster House toddobaadkii hore,.

Dawlada Britain waxay horeyba sanad kasta ku bixin jirtay gargaarka Soomaaliya  £80 million. Madaxweyne Maxamuud oo ah 57 jir, ayaa isaga iyo shaqaalihiisa waxay mudo afar habeen ah ay jiifeen hotelka caanka ah ee Dorchester Hotel kaasoo qolalkiisa ay ka kacaan lacag u dhexeysa £318 habeenkii (qolka caadiga ah) halka qolka qaaliga ahna uu £9,318 halkii habeen (waxay u dhigantaa $14,306.86 doolar).

QIIMEYNTA THE SUN

Wargeyska The Sun oo sharaxaadiisa sii wada ayaa sheegay, in haddii tusaale ahaan wefdiga madaxweyne Xasan Sheekh ay degaan qolalka ugu raqiisan hotelka in kharashka safarka uu gaari karo qiime dhan;

- Lacagta hotelka afarta habeen £25,440 (waa lacag u dhiganta $39, 060.58).

- Kharashka diyaaradaha £24,158 ($37,092.19)

- Kharashka baabuurta gaarka £400 ($614.16) halkii maalin oo qura.

Sida wargeysku ku qiimeeyay waxaa guud ahaan dhaqaalaha markaasi ku baxaya safarka madaxweynaha uu gaari kari lahaa £50,798 taasoo golaha canshuur bixiyaasha UK ay ku tilmaameen “mid waali ah”

, sida wargeysku qoray.

Shax wargeysku ku qiimeeyay kharashka safarka madaxweyne Xasan Sheekh oo loo qiimeeyay sida ugu raqiisan (ugu jaban). /Isha Sawirka; The Sun Newspaper.

Wargeysku wuxuu sheegay in mar ay wax ka weydoiiyeen wasaaradda arrimaha dibadda kharashaadka ku baxay safarka madaxweynaha Soomaaliya inay diideen, balse ay shirka Soomaaliya loo qabtay ku tilmaameen mid muhiim ah.

Wargeyska The Sun.

RR

Diyaaradan oo ahayd nooca rakaabka ee yar yar ayaa waxaa saarnaa xubno isugu jira siyaasiyiin, xildhibaano hore iyo odayaal ka soo jeeda deegaanada Jubbada Hoose, waxayna sida ay sheegeen ku sii jeedeen magaalada Kismaayo ee xarunta gobolka Jubbada Hoose.

Maxamed Aamiin Cabdullaahi oo ka tirsanaan jiray xildhibaanadii baarlamaankii ku-meelgaarka ee Soomaaliya oo ka mid ahaa xubnaha wefdiga ee diyaaradda saarnaa ayaa markii uu soo laabtay magaalada Muqdisho shir jaraa’id ku qabtay.

“Diyaarada waxaa saarnaa 40 qof oo aanu ku jirin duuliyaha oo aha nin ajnabi ah, markii aan galnay hawada Kismaayo ayaa duuliyaha wuxuu noo sheegay in amar lagu siiyey inuusan soo degin, oo garoonka inuu cagaha soo dhigo aan loo ogoleyn, marka wefdiga anigaa hogaaminayey waxaanu u sheegay inuusan dadka naftooda khatargelin oo nagu soo celiyo garoonka Muqdisho.” ayuu yiri Maxamed Amiin.

Wuxuu sheegay in maanta markii ay diyaaradooda ka duushay magaalada Muqdisho ay la xiriireen taliska AMISOM iyo laanta duulista hawada ee gegida Muqdisho ayna u xaqiijiyeen inay u duuli karaan Kismaayo.

Maxamed Amiin ayaa ku eedeeyey ciidamada Kenya inay ahaayeen cida bixisay amarka looga horjoogsaday inay diyaaradooda ku degto garoonka magaalada Kismaayo, isagoo sheegay inuusan aqoonsaneyn maamul ka jira Jubbada Hoose iyo Kismaayo.

Ciidamada Kenya oo qeybta ka ah AMISOM iyo taliska AMISOM ee Muqdisho midna kama hadlin diyaaradan laga soo celiyey garoonka magaalada Kismaayo.

Dhanka kale warbaahinta gudaha ayaa sheegeysa in maamulka ku-meelgaarka Kismaayo ay beeniyeen inay diyaaradda maanta ka horjoogsadeen inay ku soo degto garoonka magaalada Kismaayo.

Muddo saddex toddobaad ah waxaa hakad ku jiray duulimaadyada diyaaradaha u kala goosha magaalooyinka Muqdisho iyo Kismaayo iyadoo aan la garaneyn sababta arrintaasi kalliftay. Waxayna arrintaasi saameyn ku yeelatay dadweynaha u kala safri jiray Muqdisho iyo Kismaayo oo toddobaad kasta heli jiray labo jeer duulimaadyo gudaha ah.

Saraakisha oo ay jariidada Dunya Al-watan ay soo xiganayso ayaa shegay in omar shafiiq oo gudaha Al-shabaab loogu yaqaano abuu Mansur Al-amriki lagu dilay shirqool weerar gaadmo ah oo ay ku qaaden dagalamayaal ka amar qaata amiirka xarakada Al-shabaab Axmed cabdi godane..weerarkasi oo ka dhacay goob u dhaw degaanka Raama Cadey oo dhacda konfurta Somaaliya kadib duhurnimadii maalintii talaadada oo bisha ku asteysaned 7-da bisha may.

Saraakisha ururka Al-qaeda ayaa sheegay in dagaal culus halkasi uu ka dhacay kadib markii la dilay Al-amriki uuna dhex maray dagalamayaal wata jinsiyada maraykanka yurub iyo Soomaaliya iyo dagaalmayal hoostaga Amiirka xarakada Al-shabaab ee taabacsan ururka Al-qaeda.

Saraakisha waxa ay tilmaamen in ay jireen dagaalkasi in tobaneeyo dagaalamayaal hoostaga amirka al-shabab halkasi lagu dilay laguna dhawacay.

Horey ayaa jariida waxa ay leedahay in dilka shaqsiyaadka Al-amriki iyo Osama oo kasoo jeeda Biriten iyo Qidaad Al-masri ay fatwa uga soo saren in aysan bannaaney ibramih afgaan oo dadkii aas aasay shabaab kamid ah sidoo kale macalin burhaan sheeq xaashi ,xasan daahir awes.

Saraakishaasi ururka Al-qaeda ah ayaa laga soo xiganaya in ay jiraan qilaaf u dhaxeya mukhtaar roboow Abu mansuur iyo hogaamiyaha al-shabab mukhtar abuu subayr..qilaafadkasi ayaa waxa ay saraakisha ku micneeyen in la isku af garan la yahay si loo fasiraayo shareecada islaamka iyo dagaalka ka dhan ka ah dowlada Soomaaliya.

Al amriki ayaa kal hore waxa uu warqad cabasho ah u diray hogaamiyaha ururka al-qaeda ugu sheegayo in hogaamiyaha al-shabab uu ka xadgudbay siyaasada xarakada iyo bur bur uu ku sameenayo dhaqdhaqaaqasi.

Dadweynaha ayaa Magalooyinkaas marayay inkastoo Meelo qaar Rasaas laga Maqlayay Balse ma jirin wax rabshado ah oo Dibadbaxyadaas hareeyey ama cid wax ku noqoty intii uu socday, waxay kaloo Dadweynihii Mudaharadayey sheegeen in ay dhaliilsanyihiin Siyaasadda wakhtigaan ee Madaxda talada Haysa.

Shalay ayay ahayd Markii Madaxweynihii Hore ee Puntland Gen Cadda Muuse Xirsi uu ka hadlay arrimaha Ciidamada gadooday iyo Mushaar la’aanta ay ka cabanayeen, dad badan ayaa aminsan in dibadbaxii Maanta uu daba socdo Hadalkii Cadde Muuse Xirsi oo Dadka qaarkood ay ku tilmaameen in uu ku soo aaday xili Xasaasi ah.

Goobjoogayaal ayaa sheegay in Goobta ay dadka ku mudaharadeen ay joogeen Ciidanka amniga kuwaaso xiliyada qaar isku dayay in dadka dibadbaxayay aysan Xadgudub samayn.

Ma ahan markii ugu horaysay ee Magalooyinkaas ay ka dhacan dibadbaxyo lagu dhaliilayo siyaasadda Maamulka talada haya laakin waa Markii ugu horaysay ay Dadweynaha Dalbadaan in Dowladda ay Bixiso Musharaadka Ciidamada si amniga Dalka u sugnaado.

Ku xigeenka xoghayaha guud ee Qaramada Midoobey Jan Eliasson ayaa shir ja’raaid oo uu ku qabtey New York ku shaaciyey arintan ,waxana uu raacshay in Uganda iyo Burundi ay dadaal qiimo leh ku bixiyeen Somalia.

Khatartii Al-shabaab ayuu Eliasson sheegay inay yaraatay ,isagoona xusey in AMISOM kaalin muhiim ah ka qaadatay inay ka saarto Al-shabaab deegaano ka mida koonfurta Somalia.

Dhanka kale Afhayeenka AMISOM Col.Aadan Xumad ayaa ka gaabsadey inuu xaqiijiyo tiradan ka soo baxday Qaramada Midoobey isagoona ku soo koobey in masuuliyadaasi u taal dalalka ay ciidamadu ka yimaadeen.

”Way jirtaa dhimasho iyo dhaawac ,ma doonayo inaa ciidamada iyo siyaasada dalalka aan ka hadlo oo isku qaso” ayuu yiri afhayeenku oo raacshay in AMISOM ay ka go’antahay sidii xasilooni Somalia ay uga dhalin lahaayeen.

Dalalka Uganda ,Burundi ,Jabouti ,Kenya iyo Siera lione ayaa qayb ka ah hawlgalka AMISOM ee Koonfurta Somalia,waxana Ethiopia ciidamadeedu iyana qayb ka qaadatay dagaalka Al-shabaab ay DF kula jirto xili aysan qayb ka ahayn AMISOM.

Xumud, ayaa sheegay in dib looga fiirsan doono falalkii amaanka lidiga ku ahaa ee ka dhacay magaalada, waxaana uu qeexay in arintaas ay hada ku gudo jiraan.

Booliska AMISOM iyo kan Soomaaliya ayuu sheegay ineey iska kaashan doonaan siyeeysan u dhicin mar danbe dhacdooyina maalmahaan kusoo laa laabta Muqdisho, waxaana uu shacabka Soomaaliyeed ka dalbaday ineey taageero umuujiyaan.

“Ayaan darro wixii dhacay waan uwada joognay, dib baana looga fiirsanayaa, dib baa looga wada tashanayaa wixii dhacay ineeysan dib u dhicin, waana lagu jiraa hoowsheeda” sidaa waxaa yiri Korneyl Cali Aadn Xumud.

Afhayeenka, ayaa dhanka kale soo dhaweeyay shirkii 7da bishaan lagu qabtay magaalada London laguna soo gaba gabeeyay islamaalinkaas, waxaana uu sheegay in shirkaasi uu ahaa mid guul u ah umada Soomaaliyeed.

Amaanka magaalada Muqdisho ayaa maalmihii lasoo dhaafay ahaa mid kasoo xumaanaya sidiisii hore, iyadoo aad moodo in doowlada qudheeda ay buun buunisay cabsida laga qabo Al-shabaab, islamarkaasna ay xirtay wadooyinkii halbowlaha u ahaa isku socodka dadka iyo gaadiidka.

“ Tarsan waxaan Xasuustaa isagoo ka bixikarin guriga uu Muqdisho ka dagan yahay inaan ku Casunnay Caasimada Puntland ee Garoowe isagoo qanacsan faraxsan oo waliba ka nastay Qaraxyadii iyo Xabadihi ku wareershay Muqdisho ayuu waliba Xamar kala dagay koobkii Kubada Cagta oo dhamaadkii  2010kii lagu qabtay Magaalada Garoowe kuna guuleysatay Gobolka Banaadir, tarsan isagoo Calanka Puntland Dibadaha ku guba oo caaya Dadka Reer Puntland iyo Madaxweynihi  geeriyooday C/laahi Yuusuf oo qabiil uu sixun u daashaday ayaan ku qaabilnay oo kusoo dhaweenay Caasimada Puntland  isagana wuxuu taa bedelkeed ku abaal guday in uu wax ka sheego astaanta Shacbiga Reer Puntland taana maahan mid loo dulqaadan karo, sidaana waxaa yiri Gudoomiye (Qarjab)

Gudoomiyuhu wuxuu Saxaafada u sheegay in Gudoomiye Tarsan uusan Si Cadaalad ah ugu Shaqayn Shacbiga Soomaaliyeed ee Muqdisho ku nool  uuna yahay sida uu hadalka u dhigay Nin ay Caadifad ka badatay qadarinna u hayn dadka Soomaaliyeed ee mar walba Xafiiskiisa hortuban oo ka cabanaya  dhulkooda oo Xoog looga haysto Maamulka Tarsanna aysan wax ba ka qaban.

“Aniga Qarjab ah ee idinla hadlaya ayaa  wacay oo la hadlay kadib markii ay ila soo Xiriireen Rag ka Cabanaya Guryo Muqdisho looga haysto oo meel ay u Dacwoodaan waayay, waxaan la hadlay Tarsan wuxuna iigu jawaabay inuusan awoodi Karin in uu Wax ka qabto Dadkaa Guryaha laga heysto hadaba maxay tahay gudoomiye nimada iyo Nabada la sheeganayo hadaan umada hantidoodii dib loogu celineyn, waxaan leeyahay Soomali isu imaan meyso ilaa meesha laga saarayo Qaladaadka iyo Tacadiga gaamuray ee Muqdisho ka jira,sidaana waxaa yiri Gudoomiyaha Gobolka nugaal.

Gudoomiyuhu wuxuu hadalkiisa sii raaciyay in wax walba ay ku kooban yihiin Magaalada Xamar oo aysan jirin Gobolada kale wax ay la wadaagaan Mahsaariicaha hormarineed  magaca lagu soo qaatana uu yahay Mid Qaran, wuxuu carabka ku dhuftay gudoomiyuhu Lacagihii loogu Tabarucay Soomaliya Intii uu Socday Shirkii London isagoo sheegay in Puntland ay Saami culus ku leedahay Lacagtaasi maadaama laga dhawaajiyay in Qiimeyntooda ay leeyihiin Maamulada Soomaliya ka jira.

“ Waxaa dhaga-haaga kusoo dhacaya Ciidanka Soomaaliyeed Haweenka Soomaaliyeed,Cayaartoyda Soomaaliyeed  Iskaashatada Soomaaliyeed arintaasi waxaan idiin cadeynayaa in aysan wax ka jirin oo intaasi oo idil ay ka yimaadeen Magaalada Muqdisho oo Madaxweynaha, Raysul-Wasaaraha iyo gudoomiyaha Baarlamaankuba ay ku cel celiyaan oo adeegsadaan hadalkaasi, war waxaan idin leeyahay Soomaali weyn kuma soo koobmin hal beel oo Muqdisho ku ku Eg  ee Soomaali waa tii la yaqiinay ee tirada iyo tayada badneyd,Magaca Umada Soomaaliyeed Puntland ayaaba ku hadli karta marka la eego wax yaabihii ay u qabatay Soomaali weyn ee Qaran Dumis waxaa wada dadka Qabiilka u adeegaya Dowladna Sheeganaya, Ayuu markale Qarjab yiri.

Hadalkan ayaa kusoo beegmaya xilli uu Gudoomiyaha Gobolka Banaadir Mr Tarsan uu Qudbad lagu soo dhaweynayay madaxweyne Xasan Sheekh oo London ka dhacday Xalay ka sheegay in Midnimada Soomaliya laga shaqeeyo lagana hortago dadka wax kala faquuqaya ee calamada gaarka ah sameystay Sida uu hadalka u dhigay.

Qaraxuii dhawaan ka dhacay isgoyska km4 ee magaalada Muqdisho oo lala eegtay gaariga Wasiirka arimaha gudaha ayuu wargeysku sheegay inuu saarnaa madaxa sirdoonka dalka Qatar inkastoo warkaasi aan cadeyn loo heyn.

Madaxa sirdoonka Qatar wuxuu muqdisho u yimid sida wargeysku qorey sidii uu u qori lahaa ciidamo ka bar bar dagaalama mucaaradka Siiriya isagoo dalal kale oo afrikaan ah soo maray kana soo qortay ciidamo.

Qarxaani mar ay dowlada soomaaliya ka hadashay waliba isla maalintii qaraxaasi ismaadaamin ah uu dhacay waxay sheegtay inay ka badbaadeen dhamaan wafdi ka koobnaa 4 ruux oo ka socday dalka Qatar.

Si kastaba Dowlada Qatar kama aysan hadlin warka wargeyskaasi qorey balse hore ayay u cambaareeyeen qaraxaasi oo xoogaga alshabaab ay sheegteen markii gaari walxaha qaraxa laga soo buuxiyay lagu qarxiyay midka ay la socdeen wafdiga Qatar ka socda.